Pracownikiem młodocianym jest osoba, która ukończyła 15 lat, ale nie ma jeszcze 18 lat. Można ją zatrudnić tylko w dwóch celach: do przygotowania zawodowego albo do wykonywania prac lekkich, pod warunkiem że praca nie szkodzi zdrowiu, rozwojowi i nauce. Młodociany musi mieć ukończoną szkołę podstawową oraz zaświadczenie lekarskie potwierdzające brak przeciwwskazań do pracy.

Jakie są zasady zatrudniania pracowników młodocianych?

Kim jest pracownik młodociany?

Pracownik młodociany to osoba między 15. a 18. rokiem życia. Nie jest to zwykły pracownik „na niepełny etat”, tylko osoba objęta szczególną ochroną. Pracodawca musi pilnować nie tylko umowy i wynagrodzenia, ale też czasu pracy, rodzaju zadań, nauki, badań lekarskich i zakazu prac niebezpiecznych.

Kiedy można zatrudnić pracownika młodocianego?

Zatrudnienie młodocianego jest dopuszczalne, gdy spełnione są podstawowe warunki: osoba ma co najmniej 15 lat, ukończyła szkołę podstawową i posiada zaświadczenie lekarskie. Zatrudnienie osoby poniżej 15 lat jest co do zasady zakazane, poza wyjątkami przewidzianymi w przepisach.

Najczęściej młodociany pracuje w celu nauki zawodu. Druga możliwość to praca lekka, czyli taka, która nie zagraża zdrowiu, bezpieczeństwu ani obowiązkowi szkolnemu.

Jakie są formy zatrudnienia młodocianych?

Młodocianego można zatrudnić:

  1. w celu przygotowania zawodowego, czyli nauki zawodu albo przyuczenia do wykonywania określonej pracy,
  2. przy pracach lekkich, jeżeli praca nie koliduje z nauką i nie jest szkodliwa.

Umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego powinna zasadniczo określać między innymi rodzaj przygotowania, czas trwania nauki, miejsce odbywania praktyki i wynagrodzenie. Co do zasady zawiera się ją na czas nieokreślony, choć w określonych sytuacjach możliwa jest umowa terminowa.

Ile może pracować pracownik młodociany?

Młodociany do 16. roku życia może pracować maksymalnie 6 godzin na dobę, a młodociany powyżej 16 lat maksymalnie 8 godzin na dobę. Do czasu pracy wlicza się czas nauki wynikający z obowiązkowego programu zajęć szkolnych, nawet jeśli lekcje odbywają się poza godzinami pracy.

Młodocianego nie wolno zatrudniać w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej. To jedna z najważniejszych zasad, ponieważ ochrona odpoczynku ma tu pierwszeństwo przed potrzebami firmy.

Jakich prac nie może wykonywać młodociany?

Młodociany nie może wykonywać prac wzbronionych, czyli takich, które są zbyt ciężkie, niebezpieczne, szkodliwe dla zdrowia albo niedostosowane do wieku. Przy pracach lekkich zadania muszą być bezpieczne, proste i możliwe do pogodzenia z nauką.

W praktyce oznacza to, że samo „chcę zatrudnić ucznia” nie wystarczy. Pracodawca musi sprawdzić, czy konkretne obowiązki są dozwolone dla osoby niepełnoletniej.

Ile wynosi wynagrodzenie młodocianego?

Od 1 marca do 31 maja 2026 r. minimalne wynagrodzenie młodocianego przy nauce zawodu wynosi: 735,82 zł brutto w pierwszym roku nauki, 827,80 zł brutto w drugim roku i 919,78 zł brutto w trzecim roku. Przy przyuczeniu do wykonywania określonej pracy minimalna kwota wynosi 643,85 zł brutto. Podstawą obliczeń jest przeciętne wynagrodzenie w IV kwartale 2025 r., czyli 9 197,79 zł.

Stawki są procentowe: 8%, 9% i 10% przeciętnego wynagrodzenia, zależnie od roku nauki. Dlatego kwoty zmieniają się wraz z kolejnymi okresami rozliczeniowymi.

Jaki urlop przysługuje młodocianemu?

Po 6 miesiącach od rozpoczęcia pierwszej pracy młodociany nabywa prawo do 12 dni roboczych urlopu. Po roku pracy przysługuje mu 26 dni roboczych urlopu. W roku kalendarzowym, w którym kończy 18 lat, ma prawo do 20 dni urlopu, jeżeli nabył to prawo przed osiemnastymi urodzinami.

Jeżeli młodociany chodzi do szkoły, urlopu należy udzielać przede wszystkim w czasie ferii szkolnych. To ważne, bo odpoczynek ma realnie służyć regeneracji, a nie tylko istnieć „na papierze”.

Jakie obowiązki ma pracodawca?

Pracodawca musi zawrzeć właściwą umowę, skierować młodocianego na badania, zapewnić bezpieczne warunki pracy, przestrzegać limitów czasu pracy i nie zlecać zadań zakazanych. Przy przygotowaniu zawodowym musi też zapewnić naukę zawodu zgodną z wymaganiami i odpowiedni nadzór.

Największym błędem jest traktowanie młodocianego jak dorosłego pracownika sezonowego. Tu liczą się szczególne zasady, a ich naruszenie może oznaczać poważne konsekwencje dla pracodawcy.

Najważniejsze zasady zatrudniania młodocianych

Pracownika młodocianego można zatrudnić od 15. do 18. roku życia, głównie w celu przygotowania zawodowego albo przy pracach lekkich. Obowiązują ścisłe limity czasu pracy: 6 godzin dziennie do 16 lat i 8 godzin dziennie po ukończeniu 16 lat. Zakazane są nadgodziny, praca nocna i prace niebezpieczne. Młodociany ma też prawo do wynagrodzenia, badań lekarskich, bezpiecznych warunków pracy i urlopu na korzystniejszych zasadach niż wielu początkujących dorosłych pracowników.

Zobacz inne wiadomości:

Emerytura górnicza 2026: komu przysługuje i na jakich warunkach?

Emerytura górnicza 2026: komu przysługuje i na jakich warunkach?

Emerytura górnicza to jedno z ostatnich świadczeń w polskim systemie, które pozwala odejść z pracy dużo wcześniej niż reszcie ubezpieczonych, a w skrajnym wariancie w ogóle bez względu na wiek. Kusi to prostym skrótem myślowym: przepracowałem 25 lat w kopalni, więc...

7000 zł brutto – ile to netto?

7000 zł brutto – ile to netto?

Przy 7000 zł brutto różnica między tym, co widnieje na umowie, a tym, co ląduje na koncie, przekracza już tysiąc dziewięćset złotych. To moment, w którym warto zrozumieć, dokąd te pieniądze idą, bo przy wyższej pensji rośnie też przestrzeń do świadomych decyzji:...

6000 zł brutto – ile to netto?

6000 zł brutto – ile to netto?

Kwota 6000 zł na umowie wygląda konkretnie, dopóki nie zajrzysz na pierwszy pasek wypłaty. Wtedy okazuje się, że na rękę trafia jakieś tysiąc pięćset złotych mniej, i pojawia się pytanie, gdzie ta różnica poszła. Odpowiedź nie jest jedną liczbą, bo ta sama pensja...

5000 zł brutto – ile to netto?

5000 zł brutto – ile to netto?

Pytanie brzmi prosto, ale odpowiedź na nie zależy od kilku rzeczy, o które rzadko kto pyta wprost. Ta sama kwota 5000 zł brutto trafia na konto w zupełnie innej wysokości w zależności od tego, na jaki papier pracujesz, ile masz lat i co podpisałeś w kadrach pierwszego...

Ochrona danych osobowych w MŚP (RODO) – co warto wiedzieć?

Ochrona danych osobowych w MŚP (RODO) – co warto wiedzieć?

Najgroźniejsze przekonanie o RODO w małej firmie brzmi tak: "to dla korporacji, mnie nie dotyczy". Otóż dotyczy, i to od pierwszego maila z zamówieniem, pierwszej listy newsletterowej, pierwszej umowy z pracownikiem. Rozporządzenie nie pyta o wielkość firmy, tylko o...

Jak zgłosić dziecko do ubezpieczenia zdrowotnego?

Jak zgłosić dziecko do ubezpieczenia zdrowotnego?

Narodziny dziecka rejestruje się w urzędzie stanu cywilnego, dziecko dostaje numer PESEL i wydaje się, że system „wie" o jego istnieniu. A jednak do ubezpieczenia zdrowotnego trzeba je zgłosić osobno, ręcznie, i to na rodzicu spoczywa ten obowiązek. Ani szpital, ani...

Skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę

Skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę

Okresy wypowiedzenia z Kodeksu pracy wyglądają na sztywne: dwa tygodnie, miesiąc albo trzy miesiące, w zależności od stażu. W praktyce dają się skrócić, tylko że nie w jeden sposób i nie z takimi samymi skutkami. To, czy skrócenie zaproponował pracodawca...

Jak opłacać składki ZUS?

Jak opłacać składki ZUS?

Płacenie składek ZUS wydaje się banalne: raz w miesiącu robisz przelew i temat zamknięty. Problem w tym, że za tym jednym przelewem stoi mechanizm, który większość przedsiębiorców poznaje dopiero wtedy, gdy coś się posypie. Bo to nie Ty decydujesz, na co pójdzie Twoja...

Od jakiej temperatury można odmówić pracy?

Od jakiej temperatury można odmówić pracy?

Pytanie wraca dwa razy w roku, regularnie jak pory roku. Zimą, gdy w hali albo w nieogrzanym biurze termometr pokazuje kilkanaście stopni, a palce grabieją na klawiaturze. Latem, gdy pod dachem magazynu robi się 36°C i głowa zaczyna pulsować po trzeciej godzinie...

Praca w sobotę – ile płatne są nadgodziny?

Praca w sobotę – ile płatne są nadgodziny?

Sobota dzieli pracowników na dwa obozy, którzy zwykle nawet nie wiedzą, że stoją po przeciwnych stronach. Jedni traktują ją jak dzień, za który automatycznie należy się podwójna stawka. Drudzy są przekonani, że skoro pensja jest miesięczna, to obejmuje każdą liczbę...

Umowa B2B – czym jest, jakie są jej wady i zalety?

Umowa B2B – czym jest, jakie są jej wady i zalety?

Umowa B2B to umowa zawierana między dwoma przedsiębiorcami, najczęściej między firmą a osobą prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą. W praktyce oznacza to, że zamiast umowy o pracę wystawiasz fakturę, sam rozliczasz podatki i składki, a w zamian możesz mieć...

Umowa o dzieło 2026 – czym jest? Wzór z omówieniem i inne

Umowa o dzieło 2026 – czym jest? Wzór z omówieniem i inne

Umowa o dzieło to umowa cywilnoprawna, w której wykonawca zobowiązuje się do wykonania konkretnego, mierzalnego rezultatu (dzieła), a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia, przy czym nie podlega ona składkom ZUS ani ubezpieczeniu zdrowotnemu (z wyjątkiem umowy z...

Umowa o pracę 2026: definicja, wzór, rodzaje i zasady zawierania

Umowa o pracę 2026: definicja, wzór, rodzaje i zasady zawierania

Umowa o pracę to dokument, który nawiązuje stosunek pracy i zobowiązuje pracownika do wykonywania pracy określonego rodzaju, a pracodawcę do jej organizowania i wypłaty wynagrodzenia. W 2026 roku Kodeks pracy przewiduje trzy rodzaje takich umów: na okres próbny, na...

Jak wlicza się naukę do stażu pracy?

Jak wlicza się naukę do stażu pracy?

Nauka wlicza się do stażu pracy wyłącznie w zakresie stażu urlopowego i jest ściśle regulowana przez art. 155 § 1 Kodeksu pracy. Ukończenie szkoły wyższej daje pracownikowi 8 dodatkowych lat stażu, bez względu na rzeczywisty czas trwania studiów. Co ważne, liczy się...

Kalendarz przedsiębiorcy 2026: terminy, które trzeba znać

Kalendarz przedsiębiorcy 2026: terminy, które trzeba znać

Najważniejsze cykliczne terminy przedsiębiorcy w 2026 roku to: składki ZUS i zaliczka na podatek dochodowy do 20. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni oraz VAT wraz z plikiem JPK_V7 do 25. dnia miesiąca. Roczne zeznanie PIT za 2025 rok trzeba złożyć do 30 kwietnia 2026...

Jaki program do KSeF najlepszy dla JDG?

Jaki program do KSeF najlepszy dla JDG?

Najlepszy program do KSeF dla jednoosobowej działalności gospodarczej zależy od liczby wystawianych faktur. Dla bardzo małej JDG, która wystawia kilka faktur miesięcznie, w zupełności wystarczą bezpłatne narzędzia Ministerstwa Finansów, czyli Aplikacja Podatnika KSeF...

Zmiana kodu zawodu w ZUS – jak jej dokonać i ile trwa?

Zmiana kodu zawodu w ZUS – jak jej dokonać i ile trwa?

Zmiany kodu zawodu w ZUS dokonuje się przez złożenie formularza ZUS ZUA lub ZUS ZZA w trybie zmiany, w terminie do 7 dni kalendarzowych od dnia, w którym zmiana nastąpiła. Nie trzeba przy tym wyrejestrowywać ubezpieczonego, a sama aktualizacja zostaje zapisana...

Kwota wolna od podatku w 2026 – ile wynosi i jak działa?

Kwota wolna od podatku w 2026 – ile wynosi i jak działa?

Kwota wolna od podatku w 2026 roku wynosi 30 000 zł rocznie. Oznacza to, że podatnik rozliczający dochody według skali podatkowej nie płaci PIT od podstawy opodatkowania do 30 000 zł, a roczna kwota zmniejszająca podatek wynosi 3 600 zł, czyli 300 zł miesięcznie przy...

REGON – co to za numer i jak go uzyskać?

REGON – co to za numer i jak go uzyskać?

REGON to niepowtarzalny numer identyfikacyjny nadawany podmiotom gospodarki narodowej przez Główny Urząd Statystyczny. Standardowy numer REGON ma 9 cyfr, a numer jednostki lokalnej, na przykład oddziału, ma 14 cyfr. Przedsiębiorca wpisany do CEIDG albo podmiot...

Jak zakończyć jednoosobową działalność gospodarczą?

Jak zakończyć jednoosobową działalność gospodarczą?

Jednoosobową działalność gospodarczą zamyka się przez złożenie wniosku o wykreślenie wpisu z CEIDG, najczęściej przez biznes.gov.pl, w urzędzie miasta lub gminy albo listownie. Wniosek należy złożyć w terminie 7 dni od faktycznego zaprzestania wykonywania...

Ubezpieczenie zdrowotne w Polsce

Ubezpieczenie zdrowotne w Polsce

W 2026 roku składka na ubezpieczenie zdrowotne w Polsce wynosi 9% podstawy wymiaru dla większości tytułów (4,9% dla podatku liniowego), a dobrowolne ubezpieczenie w NFZ kosztuje od kwietnia do czerwca 835,04 zł miesięcznie. Składkę odprowadza się na konto ZUS do 20....

Czym jest zasiłek wyrównawczy i co należy o nim wiedzieć?

Czym jest zasiłek wyrównawczy i co należy o nim wiedzieć?

Zasiłek wyrównawczy to świadczenie dla pracownika, którego wynagrodzenie spadło z powodu rehabilitacji zawodowej. Nie ma jednej stałej kwoty, bo jego wysokość to różnica między przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniem z 12 miesięcy przed rehabilitacją a pensją osiąganą...

Dodatek kombatancki 2026 – ile wynosi i kto ma do niego prawo?

Dodatek kombatancki 2026 – ile wynosi i kto ma do niego prawo?

Dodatek kombatancki od 1 marca 2026 r. wynosi 366,68 zł miesięcznie. Przysługuje osobom z potwierdzonymi uprawnieniami kombatanckimi albo statusem osoby represjonowanej, jeśli pobierają emeryturę, rentę, uposażenie w stanie spoczynku lub uposażenie rodzinne. To...

Mały ZUS Plus i wakacje składkowe

Mały ZUS Plus i wakacje składkowe

Mały ZUS Plus to ulga dla firm z rocznym przychodem do 120 000 zł, prowadzonych w poprzednim roku przez co najmniej 60 dni, a zgłoszenie do niej składa się co do zasady do końca stycznia. Wakacje składkowe to z kolei zwolnienie z opłacania własnych składek społecznych...

Niebieska karta – co oznacza i rozpocząć procedurę?

Niebieska karta – co oznacza i rozpocząć procedurę?

Niebieska Karta to formalne uruchomienie procedury ochrony w sytuacji podejrzenia przemocy domowej. Nie składa się jej samodzielnie jak zwykłego wniosku, bo procedura startuje w chwili wypełnienia formularza „Niebieska Karta - A” przez uprawnioną osobę po zgłoszeniu...

Nowy system do elektronicznego zawierania i obsługi umów

Nowy system do elektronicznego zawierania i obsługi umów

Nowy system do elektronicznego zawierania i obsługi umów działa w Polsce od 7 stycznia 2026 roku i jest bezpłatny dla użytkowników. Już dziś pozwala online zawierać, zmieniać i rozwiązywać wybrane umowy, podpisywać dokumenty elektronicznie oraz prowadzić dokumentację...

Karta kwalifikacji kierowcy – co to jest?

Karta kwalifikacji kierowcy – co to jest?

Karta Kwalifikacji Kierowcy to dokument potwierdzający kwalifikacje zawodowe kierowcy w sytuacji, gdy kod 95 nie jest wpisany do prawa jazdy. Najczęściej dotyczy to osób wykonujących przewóz drogowy rzeczy lub osób na podstawie zagranicznego prawa jazdy. Aby uzyskać...