Od 1 września 2024 r. wchodzą nowe przepisy związane z emeryturą nauczycielską. Z nowych przepisów wynika, że nauczyciele po spełnieniu określonych warunków będą mogli przejść na emeryturę w wieku niższym niż 60 lat (kobiety) i 65 lat (mężczyźni). Kto może skorzystać z nowej emerytury nauczycielskiej? Jakie warunki trzeba spełnić, aby móc przejść na nową emeryturę nauczycielską? Jakie dokumenty trzeba złożyć? Sprawdź te i inne informacje o nowej emeryturze nauczycielskiej w naszym artykule.
Kto może skorzystać z nowej emerytury nauczycielskiej?
Zgodnie z przepisami na nową emeryturę nauczycielską mogą przejść:
- od 1 września 2024 r. – nauczyciele urodzeni przed 1 września 1966 r.;
- od 1 września 2025 r. – nauczyciele urodzeni po 31 sierpnia 1966 r., a przed 1 września 1969 r.;
- od 1 września 2026 r. – nauczyciele urodzeni po 31 sierpnia 1969 r.
Warunki wymagane do przyznania nowej emerytury nauczycielskiej są takie same dla kobiet i mężczyzn.
Wniosek o nową emeryturę nauczycielską możesz złożyć przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego – 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.
Prawo do emerytury nauczycielskiej nie ustaje w związku z osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.
Jakie warunki trzeba spełnić, aby móc skorzystać z nowej emerytury nauczycielskiej?
Na nową emeryturę nauczycielską będą mogli przejść nauczyciele, którzy spełnią łącznie następujące wymagania:
- rozwiążą na swój wniosek stosunek pracy albo dojdzie do jego rozwiązania lub wygaśnięcia w następujących okolicznościach:
- dyrektor szkoły w razie całkowitej likwidacji szkoły rozwiąże z nauczycielem stosunek pracy,
- dyrektor szkoły w razie częściowej likwidacji szkoły albo zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć rozwiąże z nim stosunek pracy,
- stosunek pracy wygaśnie, gdy skończy się sześciomiesięczny okres pozostawania nauczyciela w stanie nieczynnym,
- stosunek pracy wygaśnie, gdy nauczyciel pozostający w stanie nieczynnym odmówi podjęcia pracy w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony lub na okres, na który została zawarta umowa, w tej samej szkole, na tym samym lub innym stanowisku,
- rozpoczęli przed 1 stycznia 1999 r. faktyczne wykonywanie pracy na stanowisku nauczyciela, wychowawcy lub innego pracownika pedagogicznego, o których mowa w art. 1 Karty Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym w dniu rozpoczęcia pracy na tym stanowisku,
- mają okres składkowy, wynoszący co najmniej 30 lat, w tym minimum 20 lat faktycznego wykonywania pracy na stanowisku nauczyciela, wychowawcy lub innego pracownika pedagogicznego, o których mowa w art. 1 Karty Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym w okresie faktycznego wykonywania pracy na tych stanowiskach (z wyjątkiem nauczyciela szkoły za granicą), w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć,
- nie przysługuje im prawo do przejścia na emeryturę bez względu na wiek,
- wysokość tej emerytury nie jest niższa niż kwota najniższej emerytury określonej w ustawie emerytalnej.
Jakie dokumenty trzeba złożyć, aby otrzymać nową emeryturę nauczycielską?
Nauczycielu jeśli masz ustalony kapitał początkowy to do ZUS złóż następujące dokumenty:
- wniosek o emeryturę, najlepiej na formularzu EMP,
- informację o okresach składkowych i nieskładkowych ERP-6,
- dokumenty, które potwierdzają wykonywanie pracy nauczycielskiej,
- dokument, który potwierdza rozwiązanie stosunku pracy na wniosek nauczyciela lub rozwiązanie stosunku pracy albo jego wygaśnięcie w szczególnych okolicznościach wymienionych w części „Jakie warunki trzeba spełnić”. Nie musisz składać tego dokumentu, jeśli pracodawca złożył już do ZUS dokument ZUS ZWUA, w którym potwierdził te okoliczności.
Po przyznaniu nowej emerytury nauczycielskiej zamierzasz ponownie podjąć pracę na stanowisku nauczyciela, wychowawcy lub innego pracownika pedagogicznego w przedszkolu, szkole, placówce lub innej jednostce wymienionej w art. 1 Karty Nauczyciela (w łącznym wymiarze do ½ obowiązkowego wymiaru zajęć). Dołącz dokument potwierdzający zgodę organu sprawującego nadzór pedagogiczny na taką pracę.
Wysokość składek i środków na koncie i subkoncie ustalimy na podstawie danych ZUS oraz uzyskanych z otwartego funduszu emerytalnego, jeśli jesteś jego członkiem.
Nauczycielu jeśli nie masz jeszcze ustalonego kapitału początkowego, to dodatkowo złóż do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS):
- dokumenty potwierdzające okresy składkowe i nieskładkowe przypadające przed 1 stycznia 1999 r. (np. świadectwa pracy, zaświadczenia, legitymacje ubezpieczeniowe zawierające wpisy dotyczące zatrudnienia),
- dokumenty potwierdzające wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu i uposażenia za lata przed 1999 rokiem (np. zaświadczenia na druku ERP-7, legitymacje ubezpieczeniowe zawierające odpowiednie wpisy dotyczące wysokości wynagrodzenia).
Kiedy możesz złożyć wniosek o nową emeryturę nauczycielską?
Zgodnie z informacją ZUS jeśli jesteś nauczycielem urodzonym przed 1 września 1966 r., możesz złożyć wniosek najwcześniej w sierpniu 2024 r., czyli miesiąc przed wejściem w życie przepisów. Jeśli złożysz wniosek wcześniej (przed 1 sierpnia 2024 r.), ZUS wyda decyzję odmowną.
Czy ZUS udostępni kalkulator do obliczania nowej emerytury nauczycielskiej?
Zakład Ubezpieczeń Społecznych pracuje nad przygotowaniem kalkulatora do obliczania nowej emerytury nauczycielskiej. Będzie można z niego skorzystać u doradcy emerytalnego i wyliczyć hipotetyczną wysokość nowej emerytury nauczycielskiej. Będzie też można sprawdzić, czy prognozowana wysokość emerytury nauczycielskiej będzie wyższa od minimalnej emerytury. Kalkulator nie będzie sprawdzać pozostałych warunków do otrzymania nowej emerytury nauczycielskiej.
Źródła informacji:
- Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1672 z późn.zm.). Ustawa wprowadziła do Karty Nauczyciela art. 88a.
- Art. 20 ust. 1, 5c i 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2023 r. poz. 984 z późn. zm.).
- Art. 6 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1251 z późn.zm.) – ustawy emerytalnej.
- Art. 88 ust. 2a ustawy Karta Nauczyciela.
- Art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 245).
- https://www.zus.pl/-/emerytura-nauczycielska-od-1-wrze%C5%9Bnia-2024-r.
Zobacz inne wiadomości:
Ochrona danych osobowych w MŚP (RODO) – co warto wiedzieć?
Najgroźniejsze przekonanie o RODO w małej firmie brzmi tak: "to dla korporacji, mnie nie dotyczy". Otóż dotyczy, i to od pierwszego maila z zamówieniem, pierwszej listy newsletterowej, pierwszej umowy z pracownikiem. Rozporządzenie nie pyta o wielkość firmy, tylko o...
Świadczenie pieniężne dla byłych żołnierzy przymusowo zatrudnianych
Świadczenie pieniężne dla byłych żołnierzy przymusowo zatrudnianych wynosi od 1 marca 2026 roku 366,68 zł miesięcznie. To dodatek dla osób, które jako żołnierze zastępczej służby wojskowej były przymusowo kierowane do pracy między innymi w kopalniach węgla,...
Jak zgłosić dziecko do ubezpieczenia zdrowotnego?
Narodziny dziecka rejestruje się w urzędzie stanu cywilnego, dziecko dostaje numer PESEL i wydaje się, że system „wie" o jego istnieniu. A jednak do ubezpieczenia zdrowotnego trzeba je zgłosić osobno, ręcznie, i to na rodzicu spoczywa ten obowiązek. Ani szpital, ani...
Działalność gospodarcza na urlopie macierzyńskim – co warto wiedzieć?
Pytanie „czy mogę prowadzić firmę na macierzyńskim" pada w dwóch zupełnie różnych sytuacjach, a odpowiedź w każdej z nich wygląda inaczej. Inaczej rozlicza się mama, która pracuje na etacie, pobiera zasiłek z pracodawcy i dopiero teraz zakłada jednoosobową...
Skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę
Okresy wypowiedzenia z Kodeksu pracy wyglądają na sztywne: dwa tygodnie, miesiąc albo trzy miesiące, w zależności od stażu. W praktyce dają się skrócić, tylko że nie w jeden sposób i nie z takimi samymi skutkami. To, czy skrócenie zaproponował pracodawca...
Jak opłacać składki ZUS?
Płacenie składek ZUS wydaje się banalne: raz w miesiącu robisz przelew i temat zamknięty. Problem w tym, że za tym jednym przelewem stoi mechanizm, który większość przedsiębiorców poznaje dopiero wtedy, gdy coś się posypie. Bo to nie Ty decydujesz, na co pójdzie Twoja...
Od jakiej temperatury można odmówić pracy?
Pytanie wraca dwa razy w roku, regularnie jak pory roku. Zimą, gdy w hali albo w nieogrzanym biurze termometr pokazuje kilkanaście stopni, a palce grabieją na klawiaturze. Latem, gdy pod dachem magazynu robi się 36°C i głowa zaczyna pulsować po trzeciej godzinie...
Praca w sobotę – ile płatne są nadgodziny?
Sobota dzieli pracowników na dwa obozy, którzy zwykle nawet nie wiedzą, że stoją po przeciwnych stronach. Jedni traktują ją jak dzień, za który automatycznie należy się podwójna stawka. Drudzy są przekonani, że skoro pensja jest miesięczna, to obejmuje każdą liczbę...
Umowa B2B – czym jest, jakie są jej wady i zalety?
Umowa B2B to umowa zawierana między dwoma przedsiębiorcami, najczęściej między firmą a osobą prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą. W praktyce oznacza to, że zamiast umowy o pracę wystawiasz fakturę, sam rozliczasz podatki i składki, a w zamian możesz mieć...
Umowa o dzieło 2026 – czym jest? Wzór z omówieniem i inne
Umowa o dzieło to umowa cywilnoprawna, w której wykonawca zobowiązuje się do wykonania konkretnego, mierzalnego rezultatu (dzieła), a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia, przy czym nie podlega ona składkom ZUS ani ubezpieczeniu zdrowotnemu (z wyjątkiem umowy z...
Umowa o pracę 2026: definicja, wzór, rodzaje i zasady zawierania
Umowa o pracę to dokument, który nawiązuje stosunek pracy i zobowiązuje pracownika do wykonywania pracy określonego rodzaju, a pracodawcę do jej organizowania i wypłaty wynagrodzenia. W 2026 roku Kodeks pracy przewiduje trzy rodzaje takich umów: na okres próbny, na...
Jak wlicza się naukę do stażu pracy?
Nauka wlicza się do stażu pracy wyłącznie w zakresie stażu urlopowego i jest ściśle regulowana przez art. 155 § 1 Kodeksu pracy. Ukończenie szkoły wyższej daje pracownikowi 8 dodatkowych lat stażu, bez względu na rzeczywisty czas trwania studiów. Co ważne, liczy się...
Kalendarz przedsiębiorcy 2026: terminy, które trzeba znać
Najważniejsze cykliczne terminy przedsiębiorcy w 2026 roku to: składki ZUS i zaliczka na podatek dochodowy do 20. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni oraz VAT wraz z plikiem JPK_V7 do 25. dnia miesiąca. Roczne zeznanie PIT za 2025 rok trzeba złożyć do 30 kwietnia 2026...
Jaki program do KSeF najlepszy dla JDG?
Najlepszy program do KSeF dla jednoosobowej działalności gospodarczej zależy od liczby wystawianych faktur. Dla bardzo małej JDG, która wystawia kilka faktur miesięcznie, w zupełności wystarczą bezpłatne narzędzia Ministerstwa Finansów, czyli Aplikacja Podatnika KSeF...
Zmiana kodu zawodu w ZUS – jak jej dokonać i ile trwa?
Zmiany kodu zawodu w ZUS dokonuje się przez złożenie formularza ZUS ZUA lub ZUS ZZA w trybie zmiany, w terminie do 7 dni kalendarzowych od dnia, w którym zmiana nastąpiła. Nie trzeba przy tym wyrejestrowywać ubezpieczonego, a sama aktualizacja zostaje zapisana...
Kwota wolna od podatku w 2026 – ile wynosi i jak działa?
Kwota wolna od podatku w 2026 roku wynosi 30 000 zł rocznie. Oznacza to, że podatnik rozliczający dochody według skali podatkowej nie płaci PIT od podstawy opodatkowania do 30 000 zł, a roczna kwota zmniejszająca podatek wynosi 3 600 zł, czyli 300 zł miesięcznie przy...
REGON – co to za numer i jak go uzyskać?
REGON to niepowtarzalny numer identyfikacyjny nadawany podmiotom gospodarki narodowej przez Główny Urząd Statystyczny. Standardowy numer REGON ma 9 cyfr, a numer jednostki lokalnej, na przykład oddziału, ma 14 cyfr. Przedsiębiorca wpisany do CEIDG albo podmiot...
Jak zakończyć jednoosobową działalność gospodarczą?
Jednoosobową działalność gospodarczą zamyka się przez złożenie wniosku o wykreślenie wpisu z CEIDG, najczęściej przez biznes.gov.pl, w urzędzie miasta lub gminy albo listownie. Wniosek należy złożyć w terminie 7 dni od faktycznego zaprzestania wykonywania...
Ubezpieczenie zdrowotne w Polsce
W 2026 roku składka na ubezpieczenie zdrowotne w Polsce wynosi 9% podstawy wymiaru dla większości tytułów (4,9% dla podatku liniowego), a dobrowolne ubezpieczenie w NFZ kosztuje od kwietnia do czerwca 835,04 zł miesięcznie. Składkę odprowadza się na konto ZUS do 20....
Wynagrodzenie postojowe – kiedy przysługuje pracownikowi i ile wynosi?
Wynagrodzenie postojowe przysługuje pracownikowi wtedy, gdy pozostaje on gotowy do wykonywania pracy, ale nie może jej świadczyć z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Najczęściej wynosi ono stawkę osobistego zaszeregowania określoną godzinowo albo miesięcznie, a...
Czym jest zasiłek wyrównawczy i co należy o nim wiedzieć?
Zasiłek wyrównawczy to świadczenie dla pracownika, którego wynagrodzenie spadło z powodu rehabilitacji zawodowej. Nie ma jednej stałej kwoty, bo jego wysokość to różnica między przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniem z 12 miesięcy przed rehabilitacją a pensją osiąganą...
Dodatek kombatancki 2026 – ile wynosi i kto ma do niego prawo?
Dodatek kombatancki od 1 marca 2026 r. wynosi 366,68 zł miesięcznie. Przysługuje osobom z potwierdzonymi uprawnieniami kombatanckimi albo statusem osoby represjonowanej, jeśli pobierają emeryturę, rentę, uposażenie w stanie spoczynku lub uposażenie rodzinne. To...
Mały ZUS Plus i wakacje składkowe
Mały ZUS Plus to ulga dla firm z rocznym przychodem do 120 000 zł, prowadzonych w poprzednim roku przez co najmniej 60 dni, a zgłoszenie do niej składa się co do zasady do końca stycznia. Wakacje składkowe to z kolei zwolnienie z opłacania własnych składek społecznych...
Niebieska karta – co oznacza i rozpocząć procedurę?
Niebieska Karta to formalne uruchomienie procedury ochrony w sytuacji podejrzenia przemocy domowej. Nie składa się jej samodzielnie jak zwykłego wniosku, bo procedura startuje w chwili wypełnienia formularza „Niebieska Karta - A” przez uprawnioną osobę po zgłoszeniu...
Jakie są zasady zatrudniania pracowników młodocianych?
Pracownikiem młodocianym jest osoba, która ukończyła 15 lat, ale nie ma jeszcze 18 lat. Można ją zatrudnić tylko w dwóch celach: do przygotowania zawodowego albo do wykonywania prac lekkich, pod warunkiem że praca nie szkodzi zdrowiu, rozwojowi i nauce. Młodociany...
Nowy system do elektronicznego zawierania i obsługi umów
Nowy system do elektronicznego zawierania i obsługi umów działa w Polsce od 7 stycznia 2026 roku i jest bezpłatny dla użytkowników. Już dziś pozwala online zawierać, zmieniać i rozwiązywać wybrane umowy, podpisywać dokumenty elektronicznie oraz prowadzić dokumentację...
Karta kwalifikacji kierowcy – co to jest?
Karta Kwalifikacji Kierowcy to dokument potwierdzający kwalifikacje zawodowe kierowcy w sytuacji, gdy kod 95 nie jest wpisany do prawa jazdy. Najczęściej dotyczy to osób wykonujących przewóz drogowy rzeczy lub osób na podstawie zagranicznego prawa jazdy. Aby uzyskać...
Rozpoczęcie działalności gospodarczej krok po kroku
Założenie jednoosobowej działalności jest bezpłatne i w praktyce sprowadza się do jednego wniosku rejestracyjnego. Jeśli dopiero testujesz pomysł, w 2026 roku możesz działać bez rejestracji do limitu 10 813,50 zł brutto przychodu na kwartał. Po przekroczeniu tego...
Korekta PIT – jak zrobić i do kiedy?
Korekta zeznania podatkowego PIT to ponowne złożenie tego samego formularza z poprawionymi danymi. Co do zasady możesz zrobić ją przez 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku, a dla rozliczenia za 2025 rok oznacza to możliwość korekty do końca...
Czym objawia się wypalenie zawodowe?
Wypalenie zawodowe najczęściej objawia się trzema sygnałami: wyczerpaniem, narastającym dystansem lub cynizmem wobec pracy oraz spadkiem skuteczności zawodowej. W praktyce oznacza to stałe zmęczenie, coraz mniejsze zaangażowanie, trudności z koncentracją i poczucie,...
Absolwent Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Od 2012 roku zawodowo związany z dziennikarstwem obejmującym tematykę US, ZUS. Współpracowałem z największymi serwisami w naszym kraju, gdzie doskonaliłem swój kunszt zawodowy. Misją moich serwisów jest dostarczanie zrozumiałej wiedzy z zakresu podatków, działalności ZUS, biznesu i nie tylko.